Ülke ve dünya gündemi ve iklim krizi üzerine yazılmış makale ve analizleri takipçilerimizle paylaşıyoruz.
İklim - Çevre
Avrupa Birliği Copernicus İklim Değişikliği Servisi verileri, Ağustos 2026’nın, sanayi öncesi dönemin 1,65 °C üzerine çıkarak Temmuz 2023 ile birlikte 'küresel ölçekte ölçülmüş 'en sıcak ay' rekoruna ortak olduğunu gösteriyor.
Birleşmiş Milletler, küresel ısınmayla birleşerek son bin yılın en güçlüsü haline gelmesi beklenen devasa El Niño fenomeninin, 2027’yi tarihin en sıcak yılı yaparak küresel çapta yıkıcı aşırı hava olaylarını tetikleyeceği uyarısında bulunuyor.
Paris, Milano ve Phoenix belediye başkanlarının kaleme aldığı ortak makale, aşırı sıcak dalgalarının artık bireysel bir yük değil şehirleri tehdit eden varoluşsal bir halk sağlığı krizi olduğu belirtilerek, çöl ve metropol deneyimlerinin birleştirildiği cesur kentsel uyum politikaları çağrısı yapıyor.
İklim aktivisti ve yazar Bill McKibben, Paris Anlaşması'ndaki 1,5 derece hedefinin aşıldığını teyit eden BM raporunun ardından, henüz işlevi kanıtlanmamış karbon yakalama teknolojilerine bel bağlamak yerine şu an en kritik iki gücün seçim sandığı ve temiz enerji olduğunu savunuyor.
George Monbiot, Britanya hükümetinin Kuzey Denizi'ndeki yeni fosil yakıt izinlerini 'Trump'a ve sağ popülistlere taviz vererek yatıştırma girişimi' olarak nitelendiriyor, bu girişimin faturasının iklime ve partiye çok ağır olacağı uyarısında bulunuyor.
İklim bilimci Bill McGuire, Nepal ve Tibet’te buzul çökmesi sonucu yaşanan felaketin tüm dünya için bir uyarı olarak görülmesi gerektiğini anlatıyor.
The Guardian gazetesinden Danny Vincent, Çin hükümetinin siber suçlarla mücadele gerekçesiyle başlattığı 'Temiz İnternet' kampanyasını, Nepal-Tibet sel felaketindeki bağımsız haberleri ve kayıp bildirimlerini sansürlemek için nasıl bir araca dönüştürdüğünü ortaya koyuyor.
İklim uzmanları, Kalshi ve Polymarket gibi bahis platformlarının hava durumu, aşırı sıcak dalgaları ve iklim felaketleri üzerine milyarlarca dolarlık bahisler açmasının, doğal afetlerin 'oyunlaştırılmasına” sebep olduğunu savunuyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü raporu; yangın dumanı ve sıcak dalgalarının yol açtığı hava kirliliğinin solunum hastalıklarını ve erken ölümleri artırırken, ortaya çıkan partiküllerin kutuplardaki erimeyi hızlandırarak küresel ısınmayı daha da derinleştiren bir geri besleme döngüsü oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Frontiers in Public Health dergisinde yayımlanan bir araştırma, küresel çabalara rağmen iki katına çıkan pestisit tüketiminin dünyadaki çiftçilerin yaklaşık yüzde 46'sını her yıl zehirlediğini ortaya koyuyor.
Türkiye’de hazırlanan güncel iklim kırılganlığı raporu, 120 ilçenin hem ölümcül aşırı sıcak dalgalarının hem de derin sosyoekonomik yoksulluğun kesişiminde yer aldığından çifte risk altında bulunduğunu gösteriyor.
Filistin
Özgürlük Filosu Koalisyonu (FFC), İsrail'in Gazze'ye uyguladığı yasa dışı ablukayı kırmak ve hükümetlerin soykırıma varan sessizliğini protesto etmek amacıyla Avrupa limanlarını kapsayan ve nihai hedefi Gazze’ye ulaşmak olan yeni bir uluslararası deniz misyonu başlattığını duyuruyor.
Haaretz, BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid'in 7 Ekim saldırılarından yaklaşık 10 gün önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu Hamas'ın bir operasyon hazırlığında olduğu konusunda uyardığını, ancak Netanyahu'nun bu istihbaratı güvenlik ve istihbarat başkanlarıyla paylaşmadığını öne sürüyor.
+972 Magazine'in özel araştırması; İsrail ordusunun Gazze'deki hava saldırılarında hedefleri belirlemek için yapay zekâ ve otomatik sistemleri nasıl bir 'endüstriyel cinayet makinesine' dönüştürdüğünü ve sivil kayıplara verilen izin eşiklerinin benzeri görülmemiş biçimde gevşetildiğini ortaya koyuyor.
Lemkin Ensititüsü, yaptığı bir açıklama ile İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir’in “orada yaşamaya layık olmayan insanlar var. Yaşamamalılar. Onlar insan bile değil.” Sözlerinin açık soykırım çağrısı olduğunu belirterek dünyayı bu suçu acilen durdurmaya çağırıyor.
İsrailli yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor, İsrail Gazze’de işlediği insnalık suçların İsrailli askerlerle yaptıkları görüşmeler üzerinden anlattıkları NAZA isimli belgeseli neden ve nasıl çektiklerini anlatıyorlar.
İran
Uluslararası Af Örgütü, Tahran'ın yoğun nüfuslu mahallelerine düzenlenen hava saldırılarını uydu görüntüleri ve videolarla inceleyerek, sivilleri ve sivil altyapıyı vuran bu saldırıların savaş suçu teşkil edebileceği uyarısında bulunuyor.
Dünya
Yapay zekâ şirketi Anthropic'ten istifa eden araştırmacı Jacob Coxon, teknoloji şirketlerinin kontrolsüz bir süper zeka yarışına girerek insanlığın hayatıyla kumar oynadığını ve sektördeki mühendislerin bu teknolojinin on yıl içinde insanlığı yok edebileceğine samimiyetle inandığını açıklıyor.
Siyaset bilimci Francis Fukuyama, Reuters’a verdiği röportajda, 1989’da yazdığı Tarihin Sonu kitabının yanlış anladığını, o dönem savunduğu muhafazakar ve neoliberal politikaları artık savunmadığını ve yapay zekaların insanlık için büyük bir tehdit olduğunu anlatıyor.
Türkiye
İSİG Meclisi raporu, 2026 yılının ilk sekiz ayında en az 1.509 işçinin iş cinayetlerinde hayatını kaybettiğini ortaya koyuyor.
Türk Tabipleri Birliği (TTB), İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) davasında 14-15 saati bulan kesintisiz duruşmaların sağlık üzerindeki etkilerine dair hazırladığı bilimsel raporda, uzun duruşma saatlerinin “işkence ve diğer zalimane muamele” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini açıklıyor.
